Μοιράσου το
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter

Η άσκηση ωριμάζει το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (ΚΝΣ) των παιδιών

Όταν ο νους δέχεται συχνά νέα κινητικά ερεθίσματα και διαφορετικές κινητικές δεξιότητες, εξασκείται αυτομάτως η δημιουργικότητα και η φαντασία του. Κάθε κίνηση, ακόμα και η απλούστερη, πριν εκτελεσθεί από το σώμα έχει ήδη δημιουργηθεί και ολοκληρωθεί στον εγκέφαλο με την παραμικρή λεπτομέρεια. Το υψηλό ή χαμηλό επίπεδο της συγκέντρωσης του νου, είναι υπεύθυνο για την ορθή ή λανθασμένη εκτέλεση μιας γνωστής κίνησης (στα πρώτα δύο στάδια μάθησης). Όπως ο μύς όταν ασκείται βελτιώνει τις επιδόσεις του και όταν δεν ασκείται ατροφεί, έτσι με την ίδια αρχή λειτουργεί και ο εγκέφαλος.

Η άσκηση ωριμάζει το ΚΝΣ του παιδιού, το εξασκεί και συντελεί στην ανάπτυξη των νοητικών και γνωστικών ικανοτήτων του. Η κάθε είδους κίνηση επηρεάζει θετικά τις νοητικές και γνωστικές ικανότητες του παιδιού ενώ αντίστοιχα η ακινησία τις επηρεάζει αρνητικά. Η αθλητική επιστήμη περιγράφει αυτήν την κατάσταση ως ψυχοκινητική ικανότητα, όπου συνδυάζεται η κίνηση με την ψυχική κατάσταση, η οποία με τη σειρά της καθορίζεται από το επίπεδο της τρέχουσας συναισθηματικής κατάστασης και της νοητικής διέγερσης του εγκεφάλου. Στην ψυχοκινητική ικανότητα που σχετίζεται με την απόδοση υπάγονται:

– ο συντονισμός και ο συγχρονισμός των κινήσεων,

– η καθοδήγηση και ο έλεγχος των κινήσεων,

– η προσαρμογή των κινήσεων σε διαφορετικές καταστάσεις,

– η εκμάθηση της ορθής τεχνικής,

– η νοητική επεξεργασία των κινήσεων με κάθε λεπτομέρεια,

– η κινητική μνήμη, που αφορά την σταθερότητα στην επανάληψη κάθε κίνησης χωρίς λάθη.

Είναι αυτονόητο ότι οι παραπάνω γνωστικές λειτουργίες όταν αναπτυχθούν στον εγκέφαλο, δεν χρησιμοποιούνται από το παιδί μόνο για τις ανάγκες της κίνησης, αλλά σε κάθε δραστηριότητα! Όταν η άσκηση συνδυάζει και την ψυχαγωγία που προξενούν τα εξειδικευμένα παιχνίδια που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην προπόνηση, τότε το Tkd αποτελεί για τα παιδιά μια ολοκληρωμένη ψυχοσωματική διαδικασία που όμοιά της δύσκολα βρίσκεται.

proponisi-taekwondo

Η ανάπτυξη του εγκεφάλου

Η σκέψη αποτελεί μια ανώτερη νοητική λειτουργία η οποία επεξεργάζεται τις πληροφορίες που αντιλαμβάνεται ο εγκέφαλος μέσω των αισθήσεων από το περιβάλλον. Η σκέψη επιτελείται από νευρωνικά κυκλώματα του εγκεφαλικού φλοιού και μεταφέρεται με την μορφή σημάτων από νευρώνα σε νευρώνα. Η μετάδοση των σημάτων μεταξύ των νευρώνων γίνεται μέσω της συναπτικής διαβίβασης. Κατά την ανάπτυξη του οργανισμού, κάθε νευρώνας δημιουργεί πολύ εξειδικευμένες συναπτικές συνδέσεις με άλλους νευρώνες. Οι πολύ σημαντικές λειτουργίες της αντίληψης, της δράσης, των συναισθημάτων και της μάθησης βασίζονται στην εξειδίκευση των συναπτικών συνδέσεων μεταξύ των νευρώνων. Όσο αυτές οι λειτουργίες ενεργοποιούνται μέσω της άσκησης, τόσο οι συναπτικές συνδέσεις αναπτύσσονται. Η κίνηση, είτε ως οργανωμένη  άσκηση, είτε ως ελεύθερο παιχνίδι, αποτελεί το πάν για την σωματική, ψυχολογική, συναισθηματική και νοητική ανάπτυξη του παιδιού.

Ένας νευρώνας δημιουργεί περίπου 1.000 συναπτικές συνδέσεις κατά μέσο όρο και δέχεται πολύ περισσότερες. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος ο οποίος περιέχει περίπου 1011  νευρώνες, σχηματίζει κατά προσέγγιση 1014 συνδέσεις! Η νευρική ώση, μέσω της οποίας μεταφέρονται οι εντολές από τον εγκέφαλο στα όργανα του σώματος, είναι ένα ηλεκτρομαγνητικό και βιοχημικό μήνυμα. Η νευρική ώση όταν φτάνει στον άξονα πυροδοτείται μέσω του νευροδιαβιβαστή πέρα από το συναπτικό κενό, στον δενδρίτη του υποδοχέα του νευρώνα. Η εντολή που δίνει ο εγκέφαλος για να εκτελεσθεί μια κίνηση ενεργοποιεί τους νευρώνες. Όταν ένας νευρώνας ενεργοποιεί έναν άλλον με αυτόν τον τρόπο, είναι σαν να ανάβει ένας διακόπτης.

Οι νευρώνες ενεργοποιούνται διαδοχικά, σαν ντόμινο, μέχρι να  επιστρατευθούν όλοι όσοι είναι αναγκαίοι για να εκτελεσθεί μια κίνηση. Αν ο ασκούμενος εκτελεί συνεχώς τις ίδιες κινήσεις κινητοποιεί μόνο τους σχετικούς νευρώνες και το ανάλογο τμήμα του εγκεφάλου, όλα τα άλλα τμήματα και νευρώνες μένουν ανενεργά, με άλλα λόγια σβηστά! Οι νευρώνες μπορούν να ενεργοποιήσουν άλλους νευρώνες ώστε να λειτουργήσουν, ή μπορούν να τους αναστείλουν ώστε να μην ενεργοποιηθούν λόγω της μη χρήσης των ανάλογων κινήσεων. Υπάρχουν διαφορετικοί νευροδιαβιβαστές που είτε ενεργοποιούν, είτε αναστέλλουν την λειτουργία άλλων νευρώνων. Οι πολλές και διαφορετικές κινήσεις ενεργοποιούν αντίστοιχα πολλούς διαφορετικούς νευρώνες, συνάψεις και νευροδιαβιβαστές. Αντίθετα η εμμονή σε λίγες, σταθερές και μονότονα επαναλαμβανόμενες -χωρίς εναλλαγές- κινήσεις αναστέλλουν την λειτουργία τους (εφόσον δεν χρειάζονται) και λειτουργούν μόνο οι περιορισμένες περιοχές του εγκεφάλου που μέσω της άσκησης διεγείρονται.

neurosystem

Κάθε νέα κίνηση, κάθε καινούργια κινητική εμπειρία που διαφέρει από τις γνωστές, κινητοποιεί διαφορετικά-καινούργια κέντρα στον εγκέφαλο, συνεργάζονται νέες συνάψεις, εκκρίνονται επιπλέον νευροδιαβιβαστές, νέες νευρικές ώσεις διεγείρουν διαφορετικούς νευρώνες, το περιφερειακό νευρικό σύστημα κινεί νέες μυϊκές ίνες. Μπορούμε να παρομοιάσουμε την λειτουργία του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος με ένα τεράστιο κτίριο που έχει αμέτρητα δωμάτια και διαδρόμους: εάν χρησιμοποιούνται μόνο λίγα δωμάτια και διάδρομοι μόνο εκεί υπάρχει ζωή (ανάβουν τα φώτα και λειτουργούν τα πάντα). Ο υπόλοιπος μεγαλύτερος αριθμός των δωματίων και των διαδρόμων θα παραμείνει χωρίς ζωή. Αφού κανείς δεν κινείται εκεί θα επικρατεί η εγκατάλειψη και το σκοτάδι. Άρα με την πάροδο του χρόνου θα περιπέσει σε αχρηστία και οι αχρησιμοποίητες περιοχές θα φθαρούν. Αντίθετα, εάν σε όλα τα δωμάτια και τους διαδρόμους υπάρχει επισκεψιμότητα και ζωντάνια, θα λειτουργούν τα πάντα, όλοι οι χώροι θα είναι άριστα συντηρημένοι και συνολικά όλοι οι χώροι του τεράστιου κτηρίου θα λειτουργούν αποδοτικά στον μέγιστο βαθμό.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου στη σελίδα 3

Μοιράσου το
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter